Odbywanie studiów na zasadach obowiązujących obywateli polskich

drukuj drukuj

Odbywanie studiów na zasadach obowiązujących obywateli polskich oznacza, że osoba ta studiuje na zasadach bez odpłatności i z możliwością uzyskania stypendium doktoranckiego.

„Na zasadach obowiązujących obywateli polskich mogą podejmować i odbywać kształcenie oraz uczestniczyć w badaniach naukowych i pracach  rozwojowych, o których mowa w ust.1:
1) cudzoziemcy, którym udzielono zezwolenia na pobyt stały;
2) cudzoziemcy posiadający status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej;
3) cudzoziemcy korzystający z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
4) pracownicy migrujący, będący obywatelami państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, a także członkowie ich rodzin, jeżeli mieszkają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
5) cudzoziemcy, którym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielono zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej;
6) cudzoziemcy, którym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielono zezwolenia na pobyt czasowy w związku z okolicznością, o której mowa w art.127, art. 159 ust.1 lub art.186 ust.1 pkt 3 lub 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650, z późn. zm.);
7) cudzoziemcy, którym udzielono ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
8) obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej i członkowie ich rodzin, posiadający prawo stałego pobytu.”

Zezwolenie na pobyt stały jest to decyzja wydawana w sprawie wydania zezwolenia na pobyt stały na czas nieoznaczony. Zezwolenie na pobyt stały mogą otrzymać m.in.: małżonkowie Polaków, osoby polskiego pochodzenia, posiadacze ważnej Karty Polaka, osoby, którym udzielono na terytorium RP azylu, cudzoziemcy objęci ochroną międzynarodową i humanitarną raz ofiary handlu ludźmi. Podstawą prawną do udzielenia zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi jest Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o Cudzoziemcach.

Status uchodźcy nadaje się cudzoziemcowi, który przebywa poza swoim krajem, ze względu na obawy przed prześladowaniem w kraju swojego pochodzenia z powodu rady, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Status uchodźcy nadawany jest na wniosek cudzoziemca, składamy za pośrednictwem straży granicznej. Wniosek składany jest do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców.

„Cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju”.

Ochrona czasowa jest to forma ochrony, która dotyczy cudzoziemców, którzy przybywają do Polski masowo w wyniku wojny, konfliktu etnicznego, obcej inwazji lub rażących naruszeń praw człowieka w miejscu ich poprzedniego zamieszkania. Jej czasowość określona jest stanem rzeczy w kraju, z którego pochodzą cudzoziemcy (udzielana jest do momentu, kiedy możliwy staje się bezpieczny powrót do uprzedniego miejsca zamieszkania), jednak nie dłużej niż na rok (istnieje możliwość jej dwukrotnego przedłużenia na okres 6 miesięcy). Zasady ochrony czasowej określa Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o Udzieleniu Cudzoziemcom Ochrony art. 106 – 118 (zmiany wprowadzone z dnia 12 października 2016 r. tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1176). Cudzoziemcy, którym udzielono ochrony czasowej zyskują:

– kartę pobytu i zezwolenie na zamieszkanie na okres jednego roku,
– bezpłatne zakwaterowanie i wyżywienie,
– prawo do bezpłatnej opieki medycznej,
– prawo do pracy i prawo do prowadzenia działalności gospodarczej na takich samych zasadach jak obywatele polscy,
– prawo do nauki,
– możliwość uzyskania polskiego dokumentu podróży, o ile nie posiada innego.

Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 roku o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytoriom Rzeczypospolitej Polskiej art. 15 mówi, że: „Cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego – i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.”  Osobom objętym  ochroną uzupełniającą przysługują prawie te same prawa, co osobom, które uzyskały  status uchodźcy.

Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej może być wydane cudzoziemcowi, który przebywał bezpośrednio przed złożeniem wniosku, legalnie i nieprzerwanie, co najmniej przez pięć lat i posiada stabilne i regularne źródło dochodu, a także ubezpieczenie zdrowotne. Do nieprzerwanego pobytu nie zalicza się okresu na studiach niestacjonarnych oraz gdy w postępowaniu uchodźczym otrzymał negatywną decyzję. Do nieprzerwanego pobytu zalicza się połowę studiów stacjonarnych, połowę szkolenia zawodowego oraz połowę wizy wydanej w celu studiów lub szkolenia zawodowego.

„Za członków rodzin osób, o których mowa w ust. 2 pkt. 4 i 7 oraz w ust. 5, uważa się osoby wymienione w art. 2 pkt. 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe  na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin.”

Cudzoziemcy przyjmowani na zasadach obowiązujących obywateli polskich są przyjmowani na studia doktoranckie w drodze postępowania rekrutacyjnego ustalonego dla kandydatów z polskim obywatelstwem. „Rekrutacja na bezpłatne studia doktoranckie odbywa się w drodze konkursu. Warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa w uczelni senat, a w jednostce naukowej – rada naukowa jednostki. Uchwałę podaje się do publicznej wiadomości nie później niż do dnia 30 kwietnia roku kalendarzowego, w którym rozpoczyna się rok akademicki, którego uchwała dotyczy”.  Rekrutacja zostaje przeprowadzona przez komisje rekrutacyjne, które są powołane przez kierownika jednostki organizacyjnej lub dyrektora jednostki. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawie przyjęcia kandydata na studia. Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie do Rektora, którego decyzja jest ostateczna.